Η ροδόχρους νόσος είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος που επηρεάζει κυρίως το κεντρικό τμήμα του προσώπου. Χαρακτηρίζεται συχνά από επίμονη ερυθρότητα, εξάψεις (flushing), ευρυαγγείες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βλατίδες και φλύκταινες που μπορεί να θυμίζουν ακμή.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της είναι ότι παρουσιάζει περιόδους ύφεσης και έξαρσης. Μπορεί, δηλαδή, το δέρμα να παραμένει σχετικά ήρεμο για ένα διάστημα και ξαφνικά η ερυθρότητα, το αίσθημα καύσου ή άλλα συμπτώματα να γίνουν εντονότερα.
Γιατί συμβαίνει αυτό και, κυρίως, τι μπορούμε να κάνουμε για να περιορίσουμε τις εξάρσεις;
Τι προκαλεί μια έξαρση της ροδόχρου νόσου;
Οι παράγοντες που πυροδοτούν τα συμπτώματα δεν είναι ίδιοι για όλους. Κάτι που προκαλεί έντονη ερυθρότητα σε έναν ασθενή μπορεί να μην επηρεάζει καθόλου κάποιον άλλο.
Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που έχουν συνδεθεί συχνότερα με τις εξάρσεις. Η έκθεση στον ήλιο, οι υψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, οι απότομες αλλαγές θερμοκρασίας, ο άνεμος, η έντονη σωματική άσκηση και το συναισθηματικό στρες μπορούν να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν το flushing και την ερυθρότητα.
Παράλληλα, για ορισμένους ανθρώπους triggers μπορεί να αποτελέσουν το αλκοόλ, τα πολύ ζεστά ροφήματα, τα πικάντικα τρόφιμα, συγκεκριμένες τροφές, το κάπνισμα, ορισμένα καλλυντικά ή προϊόντα περιποίησης και κάποια φάρμακα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με ροδόχρου νόσο πρέπει να αποφεύγει όλους αυτούς τους παράγοντες. Το σημαντικό είναι να αναγνωριστούν εκείνοι που επηρεάζουν πραγματικά τη δική του επιδερμίδα.
Γιατί το δέρμα αντιδρά τόσο έντονα;
Οι ακριβείς μηχανισμοί της ροδόχρου νόσου είναι σύνθετοι και δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως. Γνωρίζουμε, όμως, ότι δύο σημαντικοί μηχανισμοί που σχετίζονται με τις εξάρσεις είναι η αγγειοδιαστολή και η φλεγμονή.
Όταν τα αιμοφόρα αγγεία κοντά στην επιφάνεια του δέρματος διαστέλλονται, αυξάνεται η ροή του αίματος και γίνεται περισσότερο εμφανής η ερυθρότητα. Πρόκειται για μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού, για παράδειγμα όταν ζεσταινόμαστε ή ασκούμαστε.
Στη ροδόχρου νόσο, όμως, αυτή η αντίδραση μπορεί να εμφανίζεται ευκολότερα και εντονότερα. Έτσι, ακόμη και μικρή έκθεση στον ήλιο, στη ζέστη ή στο αλκοόλ μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να προκαλέσει έντονο flushing.
Παράλληλα, συγκεκριμένοι παράγοντες μπορούν να ενεργοποιήσουν μηχανισμούς φλεγμονής στο δέρμα, εντείνοντας την ερυθρότητα, το αίσθημα καύσου και την ευαισθησία.
Ο ήλιος: ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες
Η υπεριώδης ακτινοβολία αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό περιβαλλοντικό παράγοντα για τη ροδόχρου νόσο. Η έκθεση στον ήλιο μπορεί να αυξήσει τη φλεγμονή και να επιδεινώσει την ερυθρότητα.
Για τον λόγο αυτό, η καθημερινή φωτοπροστασία αποτελεί βασικό κομμάτι της φροντίδας. Η χρήση αντηλιακού ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο είναι σημαντική καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και όχι μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες.
Σε ευαίσθητες επιδερμίδες μπορεί να προτιμηθεί, μετά από καθοδήγηση του δερματολόγου, ένα αντηλιακό που είναι καλά ανεκτό από το συγκεκριμένο δέρμα.
Η σωστή skincare ρουτίνα κάνει τη διαφορά
Το δέρμα με ροδόχρου νόσο είναι συχνά ιδιαίτερα ευαίσθητο. Η υπερβολικά επιθετική περιποίηση μπορεί να διαταράξει περισσότερο τον επιδερμικό φραγμό και να επιδεινώσει τα συμπτώματα.
Ο καθαρισμός πρέπει να γίνεται με ήπια προϊόντα, αποφεύγοντας το έντονο τρίψιμο. Η συστηματική ενυδάτωση βοηθά στην υποστήριξη του δερματικού φραγμού, ενώ προϊόντα με αλκοόλη ή έντονα απολεπιστικά συστατικά μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό σε ορισμένες επιδερμίδες.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στη χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών στο πρόσωπο χωρίς ιατρική καθοδήγηση, καθώς μπορούν να επιδεινώσουν τη ροδόχρου νόσο.
Κρατήστε ένα «ημερολόγιο» των εξάρσεων
Ένας πρακτικός τρόπος για να εντοπίσουμε τι πυροδοτεί τα συμπτώματα είναι να παρατηρούμε πότε εμφανίζονται οι εξάρσεις και τι προηγήθηκε.
Για παράδειγμα, υπήρξε έντονη έκθεση στον ήλιο; Καταναλώθηκε αλκοόλ ή πικάντικο φαγητό; Προηγήθηκε έντονη άσκηση ή στρες; Χρησιμοποιήθηκε ένα καινούργιο καλλυντικό;
Ένα απλό ημερολόγιο συμπτωμάτων μπορεί σταδιακά να αποκαλύψει επαναλαμβανόμενα μοτίβα και να βοηθήσει στην εξατομικευμένη διαχείριση της νόσου.
Μπορούμε να προλάβουμε όλες τις εξάρσεις;
Η ροδόχρους νόσος είναι χρόνια πάθηση και δεν υπάρχει ένας τρόπος που να εξασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξει ποτέ ξανά έξαρση. Μπορούμε, όμως, να μειώσουμε τη συχνότητα και την έντασή τους με σωστή καθημερινή φροντίδα, φωτοπροστασία και αποφυγή των προσωπικών triggers.
Όταν αυτά δεν αρκούν, υπάρχουν διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές ανάλογα με τα συμπτώματα που παρουσιάζει κάθε ασθενής. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει τοπική ή συστηματική αγωγή, ενώ για την επίμονη ερυθρότητα και τις ευρυαγγείες μπορούν, σε κατάλληλες περιπτώσεις, να χρησιμοποιηθούν θεραπείες με laser ή έντονο παλμικό φως (IPL).
Η επιλογή της θεραπείας εξαρτάται από τη μορφή και τη βαρύτητα της νόσου και πρέπει να εξατομικεύεται από τον δερματολόγο.
Η σωστή διαχείριση ξεκινά από την αναγνώριση των triggers
Στη ροδόχρου νόσο δεν υπάρχει μία λίστα απαγορεύσεων που ισχύει για όλους. Το ζητούμενο είναι να γνωρίσουμε καλύτερα τη συμπεριφορά της δικής μας επιδερμίδας.
Η αναγνώριση των προσωπικών παραγόντων που προκαλούν εξάρσεις, η ήπια καθημερινή περιποίηση, η σταθερή φωτοπροστασία και η κατάλληλη δερματολογική θεραπεία μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στον καλύτερο έλεγχο της νόσου.
Εάν παρατηρείτε επίμονη ερυθρότητα, συχνό flushing, αίσθημα καύσου ή εξάρσεις στο πρόσωπο, η εξέταση από δερματολόγο είναι σημαντική τόσο για τη σωστή διάγνωση όσο και για τη δημιουργία ενός εξατομικευμένου πλάνου αντιμετώπισης.
Πηγή:https://dermnetnz.org/topics/rosacea/whats-triggering-my-rosacea
Clear Skin, Δερματολογικό Ιατρείο, Θηβών 166, Περιστέρι 121 31, τηλ. 21 0575 7490