Η ρετινόλη και τα ρετινοειδή βρίσκονται ανάμεσα στα πιο γνωστά και μελετημένα συστατικά της σύγχρονης δερματολογίας. Χρησιμοποιούνται τόσο για την αντιμετώπιση της ακμής όσο και για τη βελτίωση της όψης της επιδερμίδας, των λεπτών γραμμών, της ανομοιομορφίας του τόνου και της υφής της.
Παρότι οι δύο όροι συχνά χρησιμοποιούνται σαν να σημαίνουν το ίδιο πράγμα, δεν είναι ακριβώς συνώνυμοι. Ποια είναι, λοιπόν, η διαφορά ανάμεσα στη ρετινόλη και τα ρετινοειδή και ποιος είναι ο σωστός τρόπος να τα εντάξουμε στη skincare ρουτίνα μας;
Τι είναι τα ρετινοειδή;
Τα ρετινοειδή είναι ένας ευρύτερος όρος που περιλαμβάνει ουσίες που σχετίζονται με τη βιταμίνη Α και χρησιμοποιούνται στο δέρμα για διαφορετικές ενδείξεις.
Η χρήση τους στη δερματολογία δεν είναι καινούργια. Η τρετινοΐνη εγκρίθηκε στις ΗΠΑ ως τοπική θεραπεία για την ακμή ήδη από το 1971. Στην πορεία παρατηρήθηκε ότι, εκτός από τη δράση της στην ακμή, μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη ανανέωση των επιφανειακών κυττάρων του δέρματος και στην παραγωγή κολλαγόνου, βελτιώνοντας παράλληλα τον τόνο της επιδερμίδας και την εμφάνιση λεπτών γραμμών και ρυτίδων.
Στα ρετινοειδή περιλαμβάνονται διαφορετικές δραστικές ουσίες και σκευάσματα. Ορισμένα διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή, ενώ άλλα, όπως συγκεκριμένες μορφές τρετινοΐνης, ταζαροτένης ή τριφαροτένης, χορηγούνται με ιατρική συνταγή.
Και τι είναι η ρετινόλη;
Η ρετινόλη είναι και αυτή ένα είδος ρετινοειδούς. Βρίσκεται ευρέως σε καλλυντικά προϊόντα που διατίθενται χωρίς συνταγή και χρησιμοποιείται κυρίως για τη βελτίωση της ανομοιομορφίας του τόνου, των δυσχρωμιών και της υφής του δέρματος.
Επομένως, όταν μιλάμε για «ρετινόλη ή ρετινοειδή», στην πραγματικότητα συγκρίνουμε ένα συγκεκριμένο μέλος της οικογένειας των ρετινοειδών με την ευρύτερη κατηγορία στην οποία ανήκει.
Η επιλογή του κατάλληλου προϊόντος εξαρτάται από τις ανάγκες της επιδερμίδας, την ευαισθησία της και τον στόχο της θεραπείας.
Ποια είναι τα οφέλη τους για την επιδερμίδα;
Ανάλογα με το προϊόν και τη δραστική ουσία, τα ρετινοειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση ή βελτίωση διαφορετικών δερματολογικών προβλημάτων.
Μπορούν να αποτελέσουν επιλογή σε περιπτώσεις ήπιας ακμής, ήπιων δυσχρωμιών, ανομοιόμορφης υφής και λεπτών γραμμών και ρυτίδων. Παράλληλα, η δράση τους στην κυτταρική ανανέωση και το κολλαγόνο είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους έχουν καθιερωθεί στην αντιγηραντική φροντίδα.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όσο πιο ισχυρό είναι ένα προϊόν τόσο καλύτερο είναι και για το δέρμα.
Πώς ξεκινάμε σωστά;
Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η απότομη έναρξη ενός ισχυρού ρετινοειδούς ή η πολύ συχνή εφαρμογή του από τις πρώτες ημέρες.
Η American Academy of Dermatology προτείνει μια πιο σταδιακή προσέγγιση. Συνήθως είναι προτιμότερο να ξεκινά κανείς με μια πιο ήπια σύνθεση και με εφαρμογή ανά δεύτερο βράδυ, αυξάνοντας σταδιακά τη συχνότητα ανάλογα με την ανοχή της επιδερμίδας.
Η υπερβολική χρήση μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό, ξηρότητα, ερυθρότητα ή ξεφλούδισμα και τελικά να δυσκολέψει τη συνέχιση της θεραπείας.
Η ενυδάτωση είναι επίσης σημαντική, ιδιαίτερα κατά το πρώτο διάστημα χρήσης, καθώς μπορεί να βοηθήσει το δέρμα να προσαρμοστεί καλύτερα.
Γιατί χρησιμοποιούνται κυρίως το βράδυ;
Τα ρετινοειδή μπορούν να κάνουν το δέρμα πιο ευαίσθητο στην ηλιακή ακτινοβολία. Για τον λόγο αυτό συνιστάται η χρήση τους κατά τη βραδινή skincare ρουτίνα.
Παράλληλα, η καθημερινή φωτοπροστασία είναι απαραίτητη. Το πρωί εφαρμόζουμε αντηλιακό στις περιοχές του δέρματος που εκτίθενται στον ήλιο και φροντίζουμε συνολικά για την προστασία μας από την υπεριώδη ακτινοβολία.
Η χρήση αντηλιακού δεν είναι απλώς ένα συμπληρωματικό βήμα αλλά βασικό μέρος μιας σωστής ρουτίνας όταν χρησιμοποιούνται ρετινοειδή.
Είναι κατάλληλα για όλους;
Όχι απαραίτητα. Άτομα με πολύ ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα, αλλεργίες ή έντονη ερυθρότητα και φλεγμονή μπορεί να μην είναι οι κατάλληλοι υποψήφιοι για ορισμένα ρετινοειδή.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης σε δέρματα που έχουν τάση να εμφανίζουν υπερμελάγχρωση μετά από ερεθισμό, καθώς ένας έντονος ερεθισμός μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση σκουρόχρωμων σημαδιών.
Επιπλέον, τα ρετινοειδή δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Για τον λόγο αυτό, πριν από την έναρξη ενός προϊόντος με ρετινόλη ή άλλου ρετινοειδούς, είναι σημαντικό να προηγείται συζήτηση με τον δερματολόγο όταν υπάρχει εγκυμοσύνη ή σχεδιασμός εγκυμοσύνης.
Ρετινόλη ή ρετινοειδές τελικά;
Δεν υπάρχει μία επιλογή που να είναι κατάλληλη για όλους. Ένα προϊόν ρετινόλης μπορεί να αποτελεί μια πιο εύκολη επιλογή για κάποιον που θέλει να εντάξει ένα ρετινοειδές στη ρουτίνα περιποίησής του, ενώ σε περιπτώσεις ακμής ή άλλων συγκεκριμένων δερματολογικών αναγκών μπορεί να χρειάζεται διαφορετική δραστική ουσία και ιατρική καθοδήγηση.
Το σημαντικό είναι να μην επιλέγουμε ένα προϊόν αποκλειστικά επειδή είναι δημοφιλές ή επειδή θεωρείται «πιο δυνατό». Η σωστή επιλογή εξαρτάται από τον τύπο και την κατάσταση του δέρματος, τον στόχο της θεραπείας και την ανοχή κάθε επιδερμίδας.
Η εξατομικευμένη καθοδήγηση από τον δερματολόγο μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή του κατάλληλου ρετινοειδούς, της σωστής συχνότητας εφαρμογής και των προϊόντων που μπορούν να συνδυαστούν με ασφάλεια μαζί του, ώστε να έχουμε τα οφέλη χωρίς περιττό ερεθισμό.
Πηγή:
https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/anti-aging/retinoid-retinol
Clear Skin, Δερματολογικό Ιατρείο, Θηβών 166, Περιστέρι 121 31, τηλ. 21 0575 7490